📚 5. Sınıf Türkçe – Sözlük Sıralaması Konu Anlatımı

🟡 Konunun Tanımı:

Sözlük sıralaması, kelimelerin alfabetik (harf) sırasına göre dizilmesidir. Bu sıralama, tıpkı bir sözlükte kelimelerin diziliş şekline benzer. Bu beceri, sözlük kullanmayı kolaylaştırır ve metinlerde bilgiye hızlı ulaşmayı sağlar.

🔠 Alfabe Nedir?

Türk alfabesi 29 harften oluşur.

🔤 Türk Alfabesi:
A, B, C, Ç, D, E, F, G, Ğ, H, I, İ, J, K, L, M, N, O, Ö, P, R, S, Ş, T, U, Ü, V, Y, Z

📌 Harflerin sırası, sözlük sıralamasında çok önemlidir. Karar verirken bu sıraya göre karşılaştırma yapılır.

✅ Sözlük Sıralaması Kuralları:

1. İlk harfe bakılır.

2. İlk harfler aynıysa ikinci harfe, o da aynıysa üçüncü harfe bakılır.

3. Aynı harflerle başlayan kelimelerde, harf sayısı az olan kelime önce gelir.
   (örnek: göl → gölge)

4. Türkçeye özgü harfler (Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü) alfabetik sıralamada yerlerine göre değerlendirilir.
   (Ç → C’den sonra, İ → I’dan sonra vs.)

📌 Örnek Sıralamalar:

Örnek 1:

Elma, Armut, Kiraz, Ayva

Sözlük Sıralaması:
→ Armut
→ Ayva
→ Elma
→ Kiraz

📘 Neden?
İlk harflerine göre: A → A → E → K
(A, A, E, K şeklinde sıralanır)

Örnek 2:

Kedi, Kalem, Karpuz, Karga

Sözlük Sıralaması:
→ Kalem
→ Karga
→ Karpuz
→ Kedi

📘 Neden?
İlk harfler aynı (K), o yüzden ikinci harfe bakılır:
a → a → a → e
Üçüncü harf: l → r → r → d
L < R < R < D → Bu yüzden sıralama bu şekilde olur.

Örnek 3:

Çiçek, Ceviz, Çam, Civciv

Sözlük Sıralaması:
→ Ceviz
→ Civciv
→ Çam
→ Çiçek

📘 Neden?
C harfi, Ç harfinden önce gelir. Bu nedenle C ile başlayan kelimeler önce gelir.

🧠 Pratik Bilgi: